ابزار و وسایل ارتودنسی(قسمت اول)

اشاره: برای یک دانشجوی دندانپزشکی و دستیاران تخصصی ارتودنسی ،شناخت وسایلی که به طور روز مره استفاده می کند لازم و ضروری می باشد.در مقاله زیر  توصیف کلی از وسایل رایج مورد استفاده در ارتودنسی آورده شده است تا همکاران بیشتر با این وسایل آشنا گردند.

  • پلایرجدا کننده دندانها از یکدیگر(seperating Plier):

 این پلایر که به عنوان seperator-Placing Plier  نیز شناخته می شوذ از دسته های استیل همراه با یک فنر با قابلیت فشرده شدن ساخته شده است.این وسیله برای باز نمودن و گشاد کردن جدا کننده های الاستیکی ،قبل از این که در فضای interproximal قرار داده شوند،استفاده می شود(شکل 1).

  • قیچی(Scissors):

قیچی مورد استفاده در ارتو دنسی یا مستقیم (شکل 2A) و یا خمیده (شکل 2B) می باشد.این وسایل از مواد استیل مخصوص و بسیار محکم ساخته شده  و برای بریدن بند های نازک فلزی و نیز سیم های لیگاچور استفاده می شوند.

  • بند پوشر مرشون(Mershon Band Pusher)

همانطور که از اسم آن پیداست (شکل 3) ،برای فشار دادن یا تطابق بند ها به طور دقیق دور کانتور دندان ها می باشد.دسته ای سبک که به طور آناتومیکی شکل داده  شده  به همراه نوک مربع شکل شیار دار برای انتقال یک نیروی مناسب به بند در این وسیله طراحی شده است.

  • بند سیتر(Band Seater):

این وسیله شکل های متنوعی داشته و عمدتا از پلاستیک با فشردگی زیاذ(شکل 4A) و یا چوب (شکل 4B) ساخته  شده است.سطحی که رئی دندان فشرده می شود از فلز سلخته شده است که می تواند به شکل گرد یا مثلث و با سطح مضرس باشد.بیمار روی این سطح جونده گاز گرفته و ارتودنتیست وسیله را در لبه بند قرار داده(خصوصا لبه دیستو اکلوزالی) و با فشار بایت بیمار،بند کاملا در جای خود قرار می گیرد

  • گیج Boon

رایج ترین وسیله مورد استفاده برای قرار دادن صحیح براکت ها می باشد.(شکل 5).این  وسیله از استینلس استیل ساخته شده است و برای قرار دادن دقیق براکت از لبه اینسایزال  تا وسط دندان در ارتفاع 3/5،ارتفاع 4،ارتفاع 4/5،و 5 میلی متری استفاده می شود.(شکل 5)

 

نوع دیگری از این گیج اندازه گیری Aluminium height guage می باشد که به طور دقیق براکت ها را روی سطح لبیال قرارمی دهد (شکل 6).

 

پلایر دو لبه (Dauble peak pliers) (شکل 7) :

از فولاد ضد زنگ ساخته شده و برای شکل دادن بندها در دهان استفاده می شود. این نوع پلایر برای ناحیه قدامی و خلفی به طور جداگانه در دسترس می باشد که زمانی اهمیت پیدا می کند که همه دندان ها را بخواهیم بند (Band)کنیم. این پلایر هنوز برای ساخت و شکل دادن یک بند خوب و fit مورد استفاده هستند.

  • پلایر کنتور دهنده Johnson:

این پلایر (شکل 8) برای کانتور و تطابق بندها و کراون های فلزی، ایده آل می باشد.این پلایر برای دوباره شکل دادن بندهایی که بر اثر فشاربابت بیمار روی بند سیتر کج شده اند، نیز استفاده می شود.

 

 پلایر استاندارد برای شکل دادن سیم های نازک( Standard Light Wire Pliers):

 این نوع پلایر مخصوصاً برای کار با سیم های ظریف و نازک در تکنیک های ارتودنسی ای که از سیم های Light استفاده می کنند مفید است.این پلایر می تواند شیاردار (شکل 9A) و یا بدون شیار (شکل 9B) در نوک خود باشد. این پلایر برای خم کردن و فنری نمودن سیم هایی با حداکثر قطر 0.5mm (یا 0.020 اینچ) استفاده می شود.

 

پلایر جاراباک (Jarabak) برای سیم های نازک :

این پلایر (شکل 10) اگر چه برای سیم های نازک استفاده می شود اما طرح نوک آن کاملاً متفاوت با پلایر استاندارد می باشد. البته عملکرد آن مشابه بوده و برای خم نمودن سیم های با حداکثر قطر 0.5 میلی متر (0.020 اینچ) استفاده می شود.

 

پلایر band seating (شکل 11):

 دارای نوک سخت و مخروطی شکل و یا هرمی شکل می باشد. در دو سایز بلند و کوتاه در دسترس است و برای نشاندن بندهای روی دندان به  کار می رود.

  •  پلایر شکل دهنده لوپ نوع Tweed:

این پلایر (شکل 12 A و 12B) برای خم کردن ظریف سیم ها به کار می رود خصوصاً برای ساختن لوپ های ارتودنسی، با این پلایر می توان به راحتی چندین لوپ همشکل و هم اندازه روی سیم ارتودنسی فرم داد. سیم های با قطر حداکثر 0.5 میلی متر (0.020 اینچ) با این پلایر کاربرد دارند.

  • پلایر Nance:

پلایرNance Loop Forming  (شکل 13) برای شکل دادن لوپ های مختلف و تطبیق و Adjust قوس های پیش ساخته ایده آل است. 4 نوک به شکل پله دارد که برای خم بودن لوپ هایی با اندازه های مختلف با سیم های گرد یا چهارگوش بسیار مناسب است.این پلایر می تواند سیم هایی با قطر حداکثر 0.7 میلی متر (0.028 اینچ) را خم نماید.

پلایر شکل دهنده DE LA ROSE (شکل 14):

این پلایر شیارهای راهنمایی برای شکل دادن سیم های گرد و چهارگوش دارد (قطرهای  0.022,0.020,0.018,0.016) نقش اصلی این پلایر، انحناء دادن به آرچ وایر می باشد.

  • پلایر یونبورسال وینگارت :

پلایر وینگارت (شکل 15) برای قرار دادن سیم ارتودنسی داخل براکت ها، و نیز خم نمودن انتهای سیم ها (عمل Bendback) کاربرد دارد. دارای نوکی است که با دقت شیاردار شده است و توانایی خم کردن سیم هایی با قطر بالاتر از 0.5 میلی متر (0.020 اینچ) را دارد.

 

 

  • پلایرangle/Tweed Ribbon Arch plier:

 این پلایر (شکل 16) معمولاً به صورت جفت و برای تورک (چرخش)دادن به سیم در تکنیک edgewise استفاده می گردد. نوک های موازی آن از سر خوردن و صدمه به سیم جلوگیری می کند. این پلایر برای سیم های با قطر 0.56 الی 0.70 میلی متر (0.022-0.028 اینچ) استفاده می شود.

 

هاو پلایر How Pliers :

عموماً دو نوع می باشند: 1) مستقیم 2) انحناءدار، نوع مستقیم (شکل 17A) که دارای نوک بلند و Safe می باشد برای نگهداشتن سیم ها به کار می رود. نوک مستقیم و اختصاصی این نوع پلایر می تواند برای نشاندن بندهای قدامی به کار رود. نوع انحناءدار (شکل 17B) که دارای نوک بلند و Safe می باشد، در ناحیه خلفی بسیار کاربرد دارد. نوک این پلایر 40 درجه (به منظور دسترسی بهتر) انحناء دارد.